Η.Παπαζήσης
Με τη βοήθεια εξωτερικού μαγνήτη
Πρόκειται για ειδικούς καθετήρες διαμέτρου 14CH και μήκους 90cm, οι οποίοι
φέρουν στο άκρο τους μαγνήτη και στο εγγύς άκρο τους ενδεικτική λυχνία
(led). Για την καθοδήγησή τους χρησιμοποιείται ισχυρότατος εξωτερικός
μαγνήτης. Όταν ο μαγνήτης έλκει το άκρο του καθετήρα, ανάβει η ενδεικτική
λυχνία.
Τοποθετείται
πρώτα ο σωλήνας όπως ένας κοινός ρινογαστρικός καθετήρας, μέχρι κάτω από
το καρδιακό στόμιο του στομάχου. Στη συνέχεια, ο γιατρός ή κάποιος βοηθός
τοποθετεί τον εξωτερικό μαγνήτη στο επιγάστριο, μέχρι να ανάψει η ενδεικτική
λυχνία. Ακολούθως ο ρινογαστρικός καθετήρας προωθείται, ενώ ο εξωτερικός
μαγνήτης οδηγεί το άκρο του στο πυλωρικό άντρο.
Στο
σημείο αυτό ο καθετήρας πρέπει να περάσει τον πυλωρό. Το πυλωρικό στόμιο
συνήθως έχει κατεύθυνση προς τα πίσω, καθώς το δωδεκαδάκτυλο είναι καθηλωμένο
στο οπίσθιο κοιλιακό τοίχωμα, ενώ το στομάχι κρέμεται από το έλασσον επίπλουν.
Γι' αυτό συνιστάται να τοποθετείται ο μαγνήτης περίπου στην οπίσθια
μασχαλιαία γραμμή ή στην υποπλάτιο χώρα
Ταινίες
δείκτες ανίχνευσης του PH, χρησιμοποιούνται για να γνωρίζει ο γιατρός
πότε ο καθετήρας πέρασε το στομάχι.
Το PH του στομάχου στο άντρο είναι γύρω στο 4, στο άντρο περίπου 6, στο
βολβό γίνεται ουδέτερο και στην τέταρτη μοίρα του δωδεκαδακτύλου γίνεται
αλκαλικό, περίπου 7,4 λόγω της παρουσίας χολής.

Η ταινία δείκτης έχει χρώμα ανοικτό πράσινο, υγρό από την περιοχή του
άντρου παίρνει χρώμα βαθύ πορτοκαλί, με υγρό από το βολβό γίνεται κίτρινη,
με υγρό από το βολβό πράσινη και με υγρό από την 4η μοίρα του δωδεκαδακτύλου
ή τη νήστιδα, παίρνει χρώμα βαθύ πράσινο.
Όταν ο καθετήρας βρίσκεται στο άντρο ή στο βολβό, μπορεί να μην είναι
δυνατόν να αναρροφηθεί υγρό. Σε αυτή την περίπτωση πρέπει να γίνεται έγχυση
μικρής ποσότητας νερού (4-5cc) και μετά αυτό να αναρροφάται και να εξετάζεται.
Προσοχή: Αν γίνουν επανειλημμένες
τέτοιες προσπάθειες στο βολβό πολύ σύντομα, ο βολβός ξεπλένεται, δεν έχει
πλέον όξινο υγρό και το αναρροφούμενο υγρό είναι νερό της βρύσης, που
δίνει στην ταινία-δείκτη χρώμα πράσινο! Αυτό μπορεί να οδηγήσει
σε λανθασμένη εντύπωση οτι ο καθετήρας βρίσκεται στο δωδεκαδάκτυλο! Για
ασφάλεια καλό είναι πάντα να γίνεται ακτινογραφία επιβεβαίωσης.
Θεωρώ οτι η μέθοδος αυτή είναι εξαιρετικά ευφυής και αξίζει συγχαρητήρια
σε αυτόν που την επινόησε. Είχα ακούσει για τις προσπάθειες που γίνονταν
το 1997 και δεν πίστευα οτι θα έφθαναν σε αποτέλεσμα. Το αποτέλεσμα είναι
πολύ ενθαρρυντικό.
Πλεονεκτήματα:
- Ο ασθενής δεν υποβάλλεται σε γαστροσκόπηση.
- Η διαδικασία μπορεί να γίνει οπουδήποτε (στο σπίτι του ασθενούς).
- Δεν απαιτεί δαπανηρό εξοπλισμό και σοβαρή εξειδίκευση.
Όμως υπάρχουν μειονεκτήματα:
- Δεν είναι βέβαιο πόσο εύκολα και αν ο καθετήρας θα περάσει το πυλωρικό
στόμιο.
- Αντενδείκνυται σε ασθενείς με βηματοδότη.
- Δεν υπάρχουν προς το παρόν καθετήρες με διάμετρο μικρότερη από 14CH
Η προσωπική εμπειρία:
Δοκίμασα τον καθετήρα σε πολλά περιστατικά με ακρότατη υπομονή και επιμονή.
Έχω περάσει μέχρι και οκτώ συνεχόμενες ώρες πάνω από τον ίδιο ασθενή!
Δοκίμασα και την προετοιμασία του ασθενούς με γαστροκινητικά φάρμακα (metoclopramide,
erythromycin). Δοκίμασα τον καθετήρα και υπό ακτινοσκοπικό έλεγχο.
Παρ' όλο που η παρεμβολή του ισχυρού μαγνήτη εκτρέπει τις ακτίνες-χ και
παραμορφώνει εντελώς την ακτινοσκοπική εικόνα στο monitor, μπόρεσα να
παρακολουθήσω τη συμπεριφορά του άκρου του καθετήρα, όταν βρισκόταν στο
άντρο και το βολβό: Ο καθετήρας είναι δύσκαμπτος.
Το να βρίσκεται κοντά στο πυλωρικό στόμιο δεν σημαίνει οτι θα περάσει.
Καθώς προωθείται, δημιουργεί μία πτυχή στο στομάχι και καθηλώνεται εκεί.
Αυτό σίγουρα θα είναι πιο έντονο όταν η διαδικασία γίνεται τυφλά, χωρίς
ακτινοσκοπικό έλεγχο. Δεν ξέρει κανείς πότε να σπρώξει και πότε να περιμένει.
Σε μερικές περιπτώσεις ο καθετήρας έμπαινε στο βολβό (1η μοίρα του δωδεκαδακτύλου)
και σφήνωνε στη γωνία. Σημειωτέον οτι η γωνία μεταξύ πρώτης και δεύτερης
μοίρας του δωδεκαδακτύλου είναι συχνά οξεία και οι καθετήρες δυσκολεύονται
να περάσουν.
Αυτά με οδήγησαν να εγκαταλείψω προς το παρόν τη μέθοδο. Θεωρώ όμως οτι
αν εξελιχθούν οι καθετήρες, αν δηλαδή γίνουν λεπτότεροι και με άκρο εύκαμπτο
ώστε να γλιστράει ευκολότερα στο βολβό, η μέθοδος αυτή μπορεί να έχει
σημαντικά μεγαλύτερη επιτυχία.
Με ανίχνευση του PH
Η μέθοδος ελέγχου του pH στο αναρροφούμενο υγρό, αποτελεί τμήμα της μεθόδου
τοποθέτησης με εξωτερικό μαγνήτη, αλλά μπορεί να χρησιμοποιηθεί και με
άλλες μεθόδους τοποθέτησης, ακόμη και τυφλά. Χρειάζεται περαιτέρω έρευνα.