<<Προηγούμενο Επόμενο>>
Κώστας Μαυροματίδης
Διευθυντής Νεφρολογικού Τμήματος Κομοτινής
Είναι μία άλλη μέθοδος με την οποία καθαρίζεται το αίμα των νεφροπαθών. Κατ΄ αυτήν τοποθετείται στην κοιλιά του αρρώστου ένας καθετήρας και στη συνέχεια από το έξω στόμιο του καθετήρα βάζουμε μέσα στην κοιλιά ένα υγρό, το οποίο το αφαιρούμε μετά 6 ώρες (δηλαδή κάνουμε στο 24ωρο 4 αλλαγές). Στην κοιλιά γίνεται ανταλλαγή ουσιών από το αίμα προς το διάλυμα και αντίθετα, με αποτέλεσμα οι άχρηστες ουσίες να μαζεύονται στο υγρό και οι χρήσιμες να μπαίνουν στο αίμα. Αφαιρώντας το υγρό μετά 6 ώρες, αφαιρούμε και τις άχρηστες ουσίες και με τον τρόπο αυτό σιγά-σιγά καθαρίζουμε το αίμα. Η μέθοδος αυτή για να γίνει, εκτός από την τοποθέτηση του καθετήρα χρειάζεται και ειδική εκπαίδευση του αρρώστου, για να μην κινδυνεύει όσο γίνεται από την περιτονίτιδα (φλεγμονή του περιτοναίου που μπορεί να το χαλάσει και να περιορίσει την λειτουργικότητά του). Η εκπαίδευση διαρκεί περίπου 15 ημέρες, μετά την οποία ο άρρωστος πηγαίνει σπίτι του και κάνει μόνος πλέον ότι έμαθε. Φαίνεται δηλαδή ότι υπάρχει ανεξαρτησία του αρρώστου από το νοσοκομείο, αν και χρειάζεται τουλάχιστον μία επίσκεψη κάθε μήνα σ' αυτό, για εκτίμηση της απόδοσης της θεραπείας, της κατάστασης του αρρώστου, αλλά και των εργαστηριακών του τιμών. Τα πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα της περιτοναϊκής κάθαρσης φαίνονται παρακάτω.
ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ |
ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ |
Ο άρρωστος μόνος του κάνει τη θεραπεία του |
Χρειάζονται 4 αλλαγές/24ωρο |
Η δίαιτα του είναι λιγότερο αυστηρή |
Υπάρχει μόνιμος καθετήρας στην κοιλιά |
Χρειάζεται μία επίσκεψη/μήνα στο νοσοκομείο |
Υπάρχει μεγαλύτερος κίνδυνος για λοιμώξεις |
Δε τσιμπιέται ημέρα παρά ημέρα |
Κερδίζει εύκολα βάρος (κίνδυνος παχυσαρκίας) |
Μοιάζει περισσότερο με τη λειτουργία του νεφρού |
Χρειάζεται χώρος στο σπίτι για μέθοδο και υλικά |
|
Αλλάζει η εικόνα του σώματός του (μεγάλη κοιλιά) |
Το ξέρατε ότι...
1. Όταν έχετε προβλήματα θρέψης ενώ είστε σε πρόγραμμα περιτοναϊκής κάθαρσης, για να λύσετε το πρόβλημα του αισθήματος πληρότητας (φουσκωμένη κοιλιά), είναι προτιμότερο να λαμβάνετε τα γεύματα κατά τη διάρκεια αλλαγής των σάκων και αυτά να είναι μικρά και συχνά
2. Λόγω του αυξημένου ποσού λευκωμάτων που σας συστήνετε να λαμβάνετε ως περιτοναϊκοί ασθενείς, παίρνετε και πολύ μεγάλες ποσότητες φωσφόρου, τις οποίες δεν μπορεί ο οργανισμός να αποβάλει με το περιτόναιο σε καθημερινή βάση. Γι’ αυτό πρέπει να λαμβάνονται και τα φωσφοροδεσμευτικά δισκία (pepsamar, alucap, titralac, renagel κ.ά.) χωρίς διακοπή
3. Στους περιτοναϊκούς ασθενείς καθημερινά απορροφώνται από το περιτόναιο 100-200 γραμμάρια γλυκόζης. Αυτά παίζουν ρόλο στην αύξηση του σωματικού βάρους, στην υπερλιπιδαιμία (την επιδεινώνουν), στην ανορεξία κ.ά. και δεν πρέπει να λησμονούνται. Σε περιπτώσεις περιτονίτιδας οι ποσότητες γλυκόζης που απορροφώνται από το περιτόναιο αυξάνονται
4. Στο 15-20% των ασθενών που υποβάλλονται σε περιτοναϊκή διαπιστώνεται υπόταση, για την οποία ευθύνονται κυρίως η χρήση των υπέρτονων διαλυμάτων, η ανεπαρκής πρόσληψη αλατιού με την τροφή και η φαρμακευτική υπερθεραπεία υπάρχουσας υπέρτασης (διατήρηση αυξημένων δόσεων αντιυπερτασικών φαρμάκων)
5. Σε ασθενείς με χαμηλό κλάσμα εξώθησης (βαριά καρδιακή ανεπάρκεια), συχνές νοσηλείες για πνευμονικά οιδήματα (δύσπνοιες), μη ικανοποιητικό έλεγχο της ισορροπίας του νερού από τους νεφρούς και σημαντικές παρενέργειες από τη χρήση των διουρητικών (υποκαλιαιμιία, υπερκαλιαιμία, υπόταση), πρέπει να συστήνεται να αρχίζουν περιτοναϊκή κάθαρση, άσχετα από την ύπαρξη ή μη νεφρικής ανεπάρκειας
6. Η περιτοναϊκή κάθαρση σε ασθενείς με καρδιακή ανεπάρκεια προσφέρει καλύτερη ποιότητα ζωής (λιγότερες νοσηλείες στο νοσοκομείο, λιγότερα επεισόδια δύσπνοιας), σταθερή και ικανοποιητική καρδιακή λειτουργία, σταθερή αιμοδυναμική κατάσταση, μείωση των δόσεων των διουρητικών και παράταση της διάρκειας ζωής
7. Σε κάθε μείωση του δραστικού όγκου κυκλοφορίας, όπως συμβαίνει και στους ασθενείς με καρδιακή ανεπάρκεια, διαπιστώνεται υπερουριχαιμία (αύξηση του ουρικού στο αίμα, λόγω αυξημένης επαναρρόφησης στα εγγύς σωληνάρια). Αυτή αντιμετωπίζεται με χορήγηση αλλοπουρινόλης (Zyloric), βελτίωση της καρδιακής λειτουργίας, λογική χρήση διουρητικών (αυτά αυξάνουν το ουρικό) και λογική αφυδάτωση των ασθενών
8. Σε διαβητικούς ασθενείς η έναρξη της θεραπείας υποκατάστασης της νεφρικής λειτουργίας πρέπει να εξατομικεύεται. Σαφής ένδειξη είναι ο συνδυασμός χαμηλής κάθαρσης κρεατινίνης και συμπτωματικού οιδήματος. Συνήθως θεραπεία υποκατάστασης αρχίζει όταν η κάθαρση κρεατινίνης είναι μεταξύ 10-15 ml/min και είναι προτιμότερη η περιτοναϊκή κάθαρση
9. Η περιτοναϊκή είναι προτιμότερη σε διαβητικούς επειδή έχουμε με αυτή καλύτερο γλυκαιμικό έλεγχο (ενδοπεριτοναϊκή έγχυση ινσουλίνη), καλύτερη καρδιαγγειακή ανοχή, καλύτερο έλεγχο του καλίου και πιο ελεύθερη διατροφή. Μειονεκτήματα είναι ο κίνδυνος πρόκλησης περιτονίτιδας, η μεγαλύτερη απώλεια λευκώματος, η πρόκληση γαστροπάρεσης και η αδυναμία εφαρμογής της λόγω μειωμένης οπτικής οξύτητας ή μη ικανοποιητικού ελέγχου των λεπτών κινήσεων
10. Οι περισσότερες μελέτες μέσης και μακράς επιβίωσης συμπέραναν ότι οι συνολικοί ρυθμοί επιβίωσης των ασθενών υπό αιμοκάθαρση και περιτοναϊκή κάθαρση δεν διέφεραν μεταξύ τους.